Ana SayfaGündemPazardaki sebze meyve atıkları gübreye dönüşüyor: Çiftçilere ücretsiz dağıtılacak
spot_img

Benzer Haberler

Featured Artist

Kaleb Black

Painter

Kaleb started this adventure 7 years ago, when there was no real voice protecting the environment. His masterpieces promote saving the Earth.

Pazardaki sebze meyve atıkları gübreye dönüşüyor: Çiftçilere ücretsiz dağıtılacak

Gastronomi dünyasının Nobel’i sayılan Basque Culinary World Prize’da 2 yıl üst üste dünyanın en âlâ 10 şefi ortasına giren birinci ve tek Türk şef olan Ebru Baybara Demir’in kurucuları ortasında yer aldığı Topraktan Tabağa Ziraî Kalkınma Kooperatifi, Diyarbakır’da Kayapınar Belediyesi ile ‘Topraktan Toprağa- Organik Atıkların Dönüştürülmesi’ projesinin birinci adımlarını attı.

Proje kapsamında bilhassa pazar yerlerindeki zerzevat meyve atıkları her gün sistemli olarak toplanıp, yerde ayrıştırılıp bir dizi süreçten geçirildikten sonra organik gübreye dönüştürülüyor.

ORGANİK GÜBRE ÇİFTÇİLERE FİYATSIZ DAĞITILACAK Ziraî kuraklığın tesirlerini azaltarak toprağın onarılması, randımanının artırılması, besin atığının sürdürülebilir ziraî üretime ve sağlıklı besinin teminine katkı sağlaması maksadıyla gerçekleştirilen projede her bölümden ve çoğunluğunu bayanların oluşturduğu gönüllülerin çalışması sonucunda elde edilecek binlerce ton gübre çiftçilere fiyatsız olarak dağıtılacak.

Her akşam pazar yerine giden gönüllüler, zerzevat meyve atıklarını plastik ve gibisi yabancı hususlardan ayrıştırıp kamyonlara yükleyerek, Kayapınar Belediyesi kompost serim alanına götürüyor.

Burada zerzevat meyve atıkları tekrar ayrıntılı ayrıştırma sürecinden sonra kahverengi atık olarak isimlendirilen ağaç kolları, budama modülleri, çim atıkları ve buğday ekinleriyle aşikâr oranlarda iş makinesiyle harmanlanarak 1.5 metre yığınlar halinde sıralanıyor.

Sıcaklık ve nem denetimleri yapılan yığınlar 1 ay boyunca 3 günde 1 karıştırıldıktan sonra kompost alanında beklemeye alınıyor.

6 ay sürecek bu sürecin akabinde elde edilecek tonlarca organik gübre çiftçilere fiyatsız olarak dağıtılacak. 1 pazardan günde yaklaşık 3 ton toplanan zerzevat meyve atığından 1 ton 100 kilo kompost elde edilirken yıl sonunda ise toplam 4 bin ton komposttan çiftçilerin fiyatsız olarak yararlanması bekleniyor.

1 hektar yerde 170 ton su tutma özelliğine sahip bu metodun Türkiye geneline yayılarak model olması ve su kullanımı ile maliyetinin azaltılması da amaçlanıyor.

‘TOPRAĞI GÜZELLEŞTİRECEĞİNİ BİLİYORUZ’ Gastronomi uzmanı ve şef Ebru Baybara Demir, iklim değişikliğine bağlı olarak bir kuraklık yaşandığını belirterek, geliştirdikleri projeyle gübrenin toprağa randımanını artıracağını söyledi.

Projenin emellerinden birinin de topraktan geleni toprağa geri göndermek olduğunu aktaran, Baykara, Bölgede, hasatta yüzde 80 rekolte düşüşü var. Bununla ilgili olarak su kaynaklarının daha verimli kullanılmasına yönelik proje arayışıydı aslında bizimki.

Pazar yerindeki atıkların kompostlanarak nem oluşturması, burada oluşturulacak mantar ve bakterilerin de toprağı güzelleştireceğini biliyoruz. Pazarlarda her gün 3 ile 7 ton ortasında atık toplanıyor.

Bunlar sistemli olarak atık alanında kompostlanıyor, olgunlaşmaya başladıktan sonra da eylül ayında çiftçilerimize, gübreye takviye olarak verilecek dedi.

‘HER AKŞAM İSTEKLİ OLARAK ATIKLARI TOPLUYORUZ’ Bu formülün 1 hektar toprakta 170 ton su tutulmasına takviye veren özel sistem olduğunu kaydeden Baykara, şunları söyledi:

Su kaynaklarının korunması, tarımda sulamanın azaltılması, gübre maliyetlerinin düşürülmesi randımanın artırılması ve en değerlisi toprağın yapısının tekrar geri döndürülmesine ait kıymetli bir proje. Gelecek nesillere sürdürülebilir besinin aslında nasıl yapılabileceğini, tabiatın kendisiyle uzlaşılarak bu işin çözülebileceğini göstermek istiyoruz.

Bir pazardan günde 3 ton atık topladığımızda bu bize 1 ton 100 kilo atık kompost olarak geri dönüyor. Şuanda Diyarbakır’da günlük olarak kurulan 8 pazar var. Günlük yaklaşık 30 ton atıktan bahsediyoruz.

Bu atık ölçüsü ile birlikte 4 bin tona yakın bir atık planlıyoruz. Öteki pazarların da projeye eklenmesiyle sayının daha da büyüyeceğini düşünüyoruz. Her akşam istekli olarak atıkları topluyoruz. Maksadımız çiftçiye dayanak vermek, topraktan geleni toprağa geri göndermek.

‘GÜNDE 4 BİN TON ÇÖPE GİDİYORDU’ Kayapınar Kaymakamı ve Belediye Lider Vekili Ünal Koç, çöpe giden günde 4 ton atığın gübreye dönüştürüleceğini söz ederek, Projeyi, Topraktan Tabağa Kalkınma Kooperatifi ile birlikte yürütüyoruz. Bu proje ile birlikte artık bir taraftan bu atıkları geri dönüştürmüş olacağız bir taraftan da çiftçilerimize dayanak vereceğiz ve aslında toprağımızı güzelleştireceğiz.

Sonbaharda inşallah bunları çiftçilerimize fiyatsız olarak vereceğiz. Onlar da topraklarında değerlendirecekler. Gayemiz kimyasalların toprağa daha az gitmesini sağlamak ve toprakta suyu daha fazla tutabilmek diye konuştu.

YILDA 2,5 MİLYON TON KOMPOST ELDE EDEBİLİRİZ’ Proje Danışmanı Etraf Mühendisi Eda Çetinkaya Dalgıç, İstanbul, Ankara ve İzmir’i modellediklerinde nüfus olarak Türkiye’nin 3’te 1’ine denk geldiğini ve günlük 900’ün üzerinde kurulan semt pazarlarındaki organik atıklardan yılda 370 bin ton kompost elde edilebileceğini lisana getirerek, şunları söyledi:

Bunu tarım topraklarında kullandığımızda da yaklaşık 75 bin dönüm toprağa verilebilmektedir. Ayrıyeten şunu da belirtmek gerekiyor; Türkiye’de toplamda 32 milyon ton organik katı atık üretiliyor. Kişi başı günde 1,2 kilogram atık üretiyoruz. Bunun da yaklaşık yüzde 60’ının organik atık olduğu istatistiklerde tespit edilmiş durumda. Meskenlerde çöpümüzü ayrıştırdığımızda ve bu komposta dönüştürüldüğünde yılda 2,5 milyon ton kompost elde edebiliriz.

Kompost alanında plastik, kağıt ve öbür yabancı unsurların ayrıştırmasını yaptıktan sonra organik atığımızı kahverengi atık dediğimiz ağaç kısımları, budama modülleri, çim atıkları ya da buğday ekinleriyle muhakkak oranlarda karıştırarak bir harman gerçekleştiriyoruz. Daha sonra 1,5 metre yüksekliğinde bir yığın halinde her gün peşi sıra gelecek halde sıralıyoruz. 4 hafta boyunca 2-3 günde bir karıştırma yaparak kompostu olgunlaştırmaya çalışıyoruz. İkinci evrede ise karıştırmaya hiç gerek kalmıyor ve kendi halinde kompost alanımızda beklemesini sağlıyoruz. Bu da yaklaşık olarak 1 ay sürüyor. Sonra bir sundurmada yüksek yığınlar halinde yaklaşık 3 aylık bir mühlet olgunlaşmaya geçmesi gerekiyor. Daha sonra da çiftçilerin kullanılmasına hazır hale geliyor.

‘SAĞLIKLI BESİN SAĞLIKLI NESİLLER’ Projenin Mardin takımından sosyolog Beril Günay da projeyle toprağın randımanını artırmayı hedeflediklerini belirterek, Toprağın tamiratını yapmaya ve böylelikle aslında üreticiyi memnun etmeye lakin birebir vakitte da bu onarılmış verimli topraklardan gelecek sağlıklı besinlerle da tüketiciyi keyifli etmek ve bireylerin daha sağlıklı besinler tüketmesini istiyoruz. Sıhhat besin, sağlıklı kuşaklar. Bu projeyle atığı kaynağında azaltmaya çalışıyoruz lakin en kıymetlisi de sorunun kaynağına inmeye çalışıyoruz. Yani sosyolojik açıdan yaptığımız tahlillerle bu projenin nasıl bir yarar sağlayacağını ön görmeye çalışırken bir yandan da pazar yerlerindeki üreticilerle, pazarcılarla, çiftçilerle, tüketicilerle konuşuyoruz dedi.

BELEDİYE İŞÇİSİ EĞİTİLDİ Kayapınar Belediyesi Paklık İşleri Müdürü Etraf Mühendisi Hatice Kübra Akyıldız ise belediye işçisini projeye ait eğittiklerini anlatarak, Zerzevat meyve atıklarının kaynağında ayrıştırılmasını öğrettik. Artık de her gün pazar temizliğimizden evvel atıklarımızı yerinde ayrıştırıyoruz. Zerzevat ve meyve atıklarını kompost alanına götürüyoruz. Kuru atıklarımızla birleştirip beklemeye bırakıyoruz. Günlük nem ve sıcaklık denetimlerini yapıyoruz diye konuştu.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

Son Haberler